Thuyết minh viên du lịch tại Quảng Ninh: Cần mà chưa có

Theo số liệu thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Quảng Ninh hiện có tổng số 330 chỉ dẫn viên được cấp thẻ, trong đó có 258 chỉ dẫn viên quốc tế, còn lại là hướng dẫn viên nội địa. Thực tiễn cho thấy, lực lượng chỉ dẫn viên này đẵn làm cho các hãng lữ hành chuyên tổ chức tour, tuyến cho khách Trung Quốc; còn hầu hết các điểm di tích lịch sử văn hóa, các danh lam thắng cảnh du lịch trên địa bàn tỉnh đều chưa có lực lượng thuyết minh viên. Riêng ở trên Vịnh Hạ Long, đội ngũ thuyết minh viên tuy chưa nhiều, nhưng phần nào cũng đã đáp ứng được nhu cầu khách tham quan Vịnh. Đẵn hàng ngũ này là các chỉ dẫn viên của Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, hiện cũng có khoảng trên 30 người, trực thuộc các trung tâm bảo tồn di sản, trong đó hội tụ đốn ở các trọng tâm bảo tồn công viên Vạn Cảnh, trọng điểm bảo tàng công viên hang động và trung tâm bảo tồn văn hóa biển. Hàng ngũ hướng dẫn viên công tác tại một số địa điểm chính như: Cảng tàu du lịch Bãi Cháy, Động Thiên Cung, hang Đầu Gỗ, kinh ngạc, trung tâm Văn hóa nổi Cửa Vạn v.V.. Hội tụ vào 2 loại hình phục vụ hướng dẫn cho khách tham quan trên các chuyến tàu tham quan Vịnh và tại các điểm hang động. Nếu so với lượng khách đến tham quan Vịnh Hạ Long thì số lượng thuyết minh viên tại điểm trên Vịnh Hạ Long quả là con số ít ỏi. Theo tìm hiểu của chúng tôi, hiện thời đa số các đoàn khách du lịch quốc tế đến tham quan Vịnh Hạ Long thường mua tour của các công ty lữ khách. Do vậy, họ đã có hướng dẫn viên của công ty du lịch đi cùng suốt tuyến và đảm nhiệm luôn nhiệm vụ hướng dẫn về địa điểm tham quan trong cuộc hành trình. Có thể nhận thấy rằng, trong số những chỉ dẫn viên đó, có những người rất am hiểu về Hạ Long, nhưng cũng có không ít chỉ dẫn viên chưa có hiểu biết nhiều về Vịnh Hạ Long nói riêng, Quảng Ninh nói chung. Từ đó, chưa nói tới việc không làm thỏa mãn được nhu cầu khám phá vùng đất mới của khách mà đôi khi còn có thể khiến cho khách du lịch có những nhận thức lệch lạc, không đúng, không chính xác về Di sản - Kỳ quan Vịnh Hạ Long… Tại một số nhà nước có ngành du lịch phát triển, thường thì đều có những quy định cụ thể về vấn đề này. Như ở Thái Lan có quy định chỉ dẫn viên du lịch không có thẻ hướng dẫn tại một số điểm di tích lịch sử quan yếu thì không được quyền tác nghiệp tại đó. Hay ở Trung Quốc, nhằm khuyến khích phát triển hướng dẫn viên bản địa, thuyết minh viên tại điểm, Trung Quốc có chính sách khách du lịch đến địa phương nào cho dù có chỉ dẫn viên suốt tuyến đi cùng cũng đều phải sử dụng hướng dẫn viên tại địa phương đó. Điều đó, không chỉ giúp cho du khách có những thông tin chuẩn của vùng điểm đến mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho công tác đào tạo hướng dẫn viên ngay tại chính địa phương mà họ đến tham quan du lịch. Quảng Ninh có danh thắng Yên Tử và hơn 600 di tích lịch sử danh lam thắng cảnh. Đây là tài nguyên vô giá và tiềm năng lớn để Quảng Ninh phát triển các loại hình du lịch, hướng đến phát triển ngành công nghiệp văn hóa - giải trí. Hàng năm, số lượng du khách đến các điểm di tích lịch sử này cũng khá đông. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm nay, trong tổng số gần 4,7 triệu lượt khách đến Quảng Ninh, đã có đến hơn 2,6 triệu lượt khách đến tham quan các di tích, lịch sử văn hóa. Thế nhưng, ngày nay các điểm di tích, văn hóa lịch sử vấn đông du khách vẫn phần nhiều là chưa có đội ngũ thuyết minh viên tại điểm du lịch. Ngay cả khu danh lam thắng cảnh Yên Tử lừng danh, mỗi năm vấn hàng triệu lượt khách đến tham quan, đến thời khắc này số lượng chỉ dẫn viên tại Yên Tử cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay. Giải thích điều này, một cán bộ đảm nhận du lịch TP Uông Bí cho rằng, khách đến Yên Tử cốt là khách hành hương, nên nhu cầu thuyết minh không cao, những đoàn đi theo tour thì hầu hết họ đã có chỉ dẫn viên đi cùng đảm đang công việc này(!). Điều này hơi thiếu sức thuyết phục, bởi trên thực tiễn, chỉ dẫn viên du lịch của các Công ty lữ hành khó có thể đáp ứng được nhu cầu của du khách khi họ muốn khám phá, tìm hiểu sâu về những giá trị lịch sử, văn hóa, hay phong tục tập quán của một địa danh, di tích... Ông Trịnh Đăng Thanh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng, không phải người hướng dẫn viên nào cũng hiểu sâu sắc giá trị lịch sử, truyền thống và những giá trị văn hóa truyền thống tại các điểm đến. Chính bởi vậy, du lịch Quảng Ninh cần phải có một đội ngũ thuyết minh viên được đào tạo bài bản, chuyên nghiệp để hướng dẫn du khách. Đối với các điểm du lịch, di tích v.V.. Việc thuyết minh, cung cấp và truyền đạt những thông báo đầy đủ, xác thực đến với khách tham quan sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan yếu đối với chất lượng sản phẩm du lịch nói chung. Nếu công tác thuyết minh, giới thiệu không tốt sẽ không chuyển tải được các thông tin về di tích một cách đầy đủ tới du khách, như vậy các giá trị, ý nghĩa, nội dung của di tích sẽ không được hiểu hết, có những trường hợp còn bị hiểu lệch lạc, lệch lạc, ảnh hưởng không nhỏ đến việc phát huy những giá trị của từng điểm di tích. Để nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, khắc phục tình trạng bỏ trống thuyết minh viên tại các điểm di tích lịch sử văn hóa quốc gia, được biết, ngành Du lịch Quảng Ninh đang xây dựng các đề án, phối hợp với Dự án EU để đào tạo chỉ dẫn viên trên cơ sở chuẩn mực của EU, dựa trên các giá trị truyền thống, văn hóa, lịch sử nhân bản của địa phương. Đối với Khu danh thắng Yên Tử, mới đây UBND tỉnh đã giao cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch kết hợp với Công ty CP Đầu tư phát triển Tùng Lâm, UBND TP Uông Bí để xây dựng và triển khai kế hoạch đào tạo hàng ngũ hướng dẫn viên du lịch, ưu tiên dùng người địa phương để có đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp về Khu di tích lịch sử nhà nước đặc biệt này. Trong thời kì tới, ngành Du lịch cũng sẽ nối đào tạo đội ngũ thuyết minh viên du lịch tại một số điểm di tích, văn hóa lịch sử nhà nước trên địa bàn tỉnh...