Phát triển vận tải hành khách công cộng

Tuyến đường sắt trên cao trên phố Nguyễn Trãi (Thanh Xuân) đang dần thành hình. Ảnh: QUANG TRUNG Xe buýt đã chạm "ngưỡng" Vận tải hành khách công cộng (VTHKCC) được xác định là phương tiện chủ lực trong hệ thống giao thông chuyển vận ở Thủ đô. Thành ra, trong những năm gần đây, hệ thống ô tô buýt được phát triển mạnh mẽ, nhằm vấn đông đảo người dân sử dụng, góp phần hạn chế số lượng công cụ liên lạc cá nhân chủ nghĩa, khắc phục tình trạng ùn tắc và tai nạn giao thông. Không chỉ học sinh, sinh viên lựa chọn xe buýt làm phương tiện đi lại hằng ngày, mà ngày một có nhiều công chức, người già chọn lựa dụng cụ này. Một số hành khách cao tuổi cho biết: Đi xe buýt an toàn, tiện lợi, tổn phí rẻ và không phải coi chừng việc ăn gian như đi ta-xi. Khi lên xe người già, trẻ nhỏ thường được các bạn trẻ nhường ghế, nếu "quên" thì lái phụ xe cũng nhắc nhở, sắp xếp chỗ ngồi. Tuy nhiên, màng lưới xe buýt còn mỏng, một số nơi vẫn chưa có điểm đón đợi... Theo số liệu của Sở liên lạc tải Hà Nội, ô tô buýt hiện mới chỉ đáp ứng được gần 10% nhu cầu đi lại của người dân Thủ đô. Song vào thời khắc hiện nay, công cụ này khó có thể phát triển hơn nữa do hạ tầng giao thông thành phố có những bất cập. Quỹ đất dành cho giao thông hiện chỉ đạt khoảng 8% đất xây dựng tỉnh thành. Phần lớn các tuyến đường, phố có mặt cắt nhỏ, có quá nhiều nút giao cắt và chủ yếu là nút giao đồng mức. Nhiều tuyến đường và nút giao đã quá tải công cụ. Nút giao cầu Chương Dương, đường Nguyễn Trãi có số lượng xe chuẩn y vượt quá công suất gấp năm, sáu lần so với thiết kế, nhất là vào giờ cao điểm... Trong khi đó, lượng phương tiện liên lạc cá nhân chủ nghĩa đấu tăng nhanh (tăng từ 12% đến 15%/năm). Hạ tầng cho ô tô buýt cũng chưa được quan hoài đầu tư. Hiện, ở Hà Nội mới có tuyến đường Nguyễn Trãi bố trí làn đường riêng cho ô tô buýt, nhưng tuyến đường đã xuống cấp. Còn tại các tuyến đường khác, xe buýt vẫn hoạt động trong dòng giao thông hỗn hợp, tiềm tàng nhiều nguy cơ mất an toàn liên lạc, dẫn đến giảm tốc độ chạy xe, giảm hiệu quả khai phá, ảnh hưởng đến cuốn khách hàng. Việc ô tô buýt chạy trong dòng liên lạc hẩu lốn, ngay chở hành khách ở mức từ 120 đến 150% tải trọng thiết kế còn dẫn đến việc công cụ nhanh xuống cấp và gây khói bụi. Có những thời điểm, do mật độ dụng cụ lớn, xe buýt lưu thông chậm đã tạo thành hàng dài nối đuôi nhau trên đường, gây ùn ứ hoặc do chẳng thể rẽ vào điểm đợi xe buýt để đón khách đã phải bỏ khách. Trên địa bàn thành thị hiện mới có 350/1.800 điểm dừng xe buýt được lắp đặt nhà chờ phục vụ khách do hò chật hẹp. Nhiều khu tỉnh thành, trọng tâm thương nghiệp, khu vui chơi... Chưa có quy hoạch quỹ đất dành cho VTHKCC. Sờ soạng những nguyên tố nói trên là nguyên do làm cho hệ thống ô tô buýt khó có thể phát triển hơn nữa, bởi không đảm bảo an toàn, tiện lợi cho người dân và sẽ làm gia tăng mật độ công cụ, gây ùn tắc giao thông. Phát triển đường sắt tỉnh thành Để tạo những điều kiện phát triển hệ thống VTHKCC, mới đây, HĐND thị thành đã ban hành quyết nghị về ưu tiên phát triển VTHKCC khối lượng lớn; khuyến khích đầu tư xây dựng, khai hoang bãi đỗ xe ô-tô và các dụng cụ khác; áp dụng công nghệ cao trong quản lý, điều hành hệ thống giao thông vận tải trên địa bàn. Đích đặt ra là đến năm 2015, VTHKCC đáp ứng từ 12% đến 15% nhu cầu, đến năm 2020 đáp ứng từ 35% đến 40% nhu cầu của người dân. Để đạt Mục tiêu nêu trên, thị thành đã chỉ đạo đổi mới phương tiện và đang tiến hành giao hội hoàn chỉnh mạng lưới xe buýt. Đến năm 2020, có từ năm đến sáu tuyến ô tô buýt chuyên chở nhanh khối lượng lớn, đưa vào vận hành chí ít hai tuyến đường sắt đô thị là tuyến Yên Nghĩa - Cát Linh và Nhổn - Ga Hà Nội. Tỉnh thành ưu tiên bố trí quỹ đất và đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng phục vụ hệ thống VTHKCC như: trạm trung chuyển, ga đường sắt thành thị, điểm dừng đỗ, đường riêng cho ô tô buýt... Từng bước khai triển hệ thống vé điện tử dùng chung cho các loại hình VTHKCC. Đào tạo nhân lực để quản lý, khai hoang, vận hành hệ thống giao thông thông minh. Doanh nghiệp sẽ được vay vốn ưu đãi đối với các dự án ứng dụng công nghệ cao vào quản lý, điều hành giao thông tải với mức vay cao nhất lên tới 80% số vốn đầu tư theo từng dự án... Cùng với các công việc nêu trên, đô thị thực hiện các giải pháp hạn chế công cụ giao thông cá nhân. Trước mắt sẽ áp dụng mức thu phí lưu thông, phí sử dụng đường, hè trong khu vực nội đô. Về lâu dài, việc nghiên cứu hạn chế dụng cụ liên lạc cá nhân chủ nghĩa sẽ được thực hiện một cách thận trọng trên cơ sở khảo sát và tâm tính khoa học, hiệp điều kiện kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng và hiện trạng của màng lưới VTHKCC. Hiện nay, đô thị đang thể nghiệm một số ưu tiên cho ô tô buýt như tổ chức làn đường riêng và có tín hiệu ưu tiên ở các nút giao để xây dựng tuyến buýt nhanh Kim Mã - Hà Đông. Việc sắp đặt, bổ sung, hợp lý hóa luồng tuyến VTHKCC cũng sẽ sớm được nghiên cứu và thực hành. Dự án tuyến đường sắt thành thị Cát Linh - Hà Đông đang được giao hội đẩy nhanh tiến độ, dự định đưa vào khai thác trong quý II-2015... Với những hoạt động nói trên, VTHKCC sẽ có những bước tiến đáng kể trong thời kì tới. HẠNH NGUYÊN