Lo tăng học phí

Người bạn nói đối với người dân xã đảo này, gánh nặng học phí là quá sức chịu đựng của nhiều gia đình quanh năm chỉ biết sống bằng nghề mò cua bắt ốc. Thành thử chủ trương trên đã kéo không ít con em họ ra khỏi cảnh thất học. Trên cả nước còn nhiều nơi khó khăn, thậm chí khó khăn hơn xã đảo Thạnh An của TP.HCM. Ở những nơi này, người dân cũng gặp không ít khó khăn về gánh nặng học phí. Thực tiễn cho thấy, trẻ nít bỏ học thường rơi vào các gia đình nghèo. Cũng do không được học hành tới nơi tới chốn nên cuộc sống ngày mai của các em này tiếp kiến gặp phải nghèo túng. Cái vòng lẩn quất nghèo-thất học-nghèo bao đời khó thoát ra được. Bên cạnh niềm vui riêng của người dân Thạnh An, người dân các nơi khác lại có nỗi lo chung. Đó là đầu tháng 7.2013, nhiều địa phương rục rịch đề xuất tăng học phí các cơ sở giáo dục công lập. Tại TP.HCM, theo tờ trình của UBND TP, mức học phí mới sẽ không vượt quá 5% thu nhập bình quân hộ gia đình và được áp dụng từ niên học 2013-2014, sau đó điều chỉnh tăng dần trong các niên học sau theo chỉ số giá tiêu dùng tăng bình quân hằng năm. Đối với các gia đình thuộc diện công nhân, nhân viên hành chính, người cần lao nghèo đô thị, dân cày làm thuê…, học phí của con em họ luôn là nỗi lo canh cánh bên lòng. Nhưng đã hết đâu, ngoài học phí các phụ huynh còn phải đóng góp thêm nhiều khoản khác cho nhà trường, trong đó có những khoản dưới tên gọi “tự nguyện”. Ngoài ra, tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan bây chừ mà học phí cũng chiếm tỉ lệ không nhỏ trong ăn tiêu của các gia đình. Trong thực tiễn, đồng lương, thu nhập của các đối tượng kể trên tăng không đáng kể so với giá cả sinh hoạt. Việc kiếm ra đồng tiền của họ cũng không dễ trong thời buổi nền kinh tế trong nước chưa thoát khỏi suy thoái, khủng hoảng. Mặt khác, sự phân hóa giàu nghèo ngày mỗi gia tăng, thời cơ học tập của con em họ so với các thành phần từng lớp khác bị thu hẹp. Nguy cơ thất học của con em họ cho nên càng gia tăng, có tức là coi thoát nghèo càng trở nên bấp bênh hơn. Hiện tại, thế giới ý thức được rằng giáo dục là dụng cụ thiết yếu để thoát nghèo. Bởi vậy giáo dục- đặc biệt là giáo dục phổ biến- được hồ hết các nhà nước thực hiện chế độ miễn phí. Thậm chí ở một số nước, trẻ thơ còn được tương trợ kinh phí, sách vở để đến trường. Ở nước ta, Điều 10 Luật Giáo dục ghi rõ: “Mọi công dân không phân biệt dân tộc, đạo, tín ngưỡng, nam nữ, cỗi nguồn gia đình, địa vị từng lớp, tình cảnh kinh tế đều bình đẳng về dịp học tập. Nhà nước thực hiện công bằng xã hội trong giáo dục, tạo điều kiện để ai cũng được học hành”. Tuy vậy, do tình cảnh lịch sử, giang san còn nhiều khó khăn nên quốc gia mới đặt ra chế độ thu học phí, trừ cấp tiểu học. Như vậy, việc thu học phí ở bậc phổ biến chỉ mang tính giai đoạn, chứ không phải là một chủ trương xuyên suốt. Về lâu dài, đồng thời với nền kinh tế phát triển, chủ trương thu học phí ở bậc phổ quát sẽ dần được huỷ bỏ. Đó là ý chí và hoài vọng của chính quyền và người dân. Tuy nhiên, một câu hỏi lớn đặt ra là nếu bỏ thu học phí thì lấy gì để bù vào khoản thu này? Theo chúng tôi, để tạo nguồn ngân sách giáo dục đảm bảo cho bậc học phổ quát hoạt động am tường, hiệu quả, chất lượng có lẽ cần học cách làm của các nước quanh ta. Ở các nước, ngoài nguồn thuế mà mọi công dân phải có nghĩa vụ đóng góp, quốc gia còn quy định nghĩa vụ đóng góp của các tập đoàn, doanh nghiệp sản xuất, kinh dinh, dịch vụ… Vì chính họ là người trực tiếp hưởng lợi từ nền giáo dục mang lại. Tóm lại, giáo dục là ích công, được cung cấp rộng rãi cho mọi người, không phân biệt giàu nghèo. Sự công bằng trong giáo dục là nền móng để xã hội phát triển vững bền. Từ Nguyên Thạch