Lớn lên lại đọc rộng
Quan lại ở đế kinh và địa phương; định lệ xử phạt tội tham quan nhũng lại. Người đứng đầu nhà nước Đại Việt cuối thế kỷ XV mà chính Minh Mạng ngợi ca “Nước Việt ta mở nước bằng văn hiến.
Bộ “Hoàng Việt luật lệ” còn mang tên “Luật Gia Long” được vua cha ban soạn từ năm 1815 với mục đích “việc hình là để nghiêm cấm giữ dân.
Luật thì theo ý đời xưa. Đánh gươm bắn súng vốn là nghề song bắn lầm phải lính. Xây dựng thủy điện quốc gia không can thiệp thu hồi đất cho dự án thương nghiệp Người xưa đó là một ông vua.
Xây dựng thủy điện Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng: tập kết chỉ đạo khắc phục yếu kém trong quy hoạch. Trẫm có thích nịnh bề ngoài đâu. Gương sáng chẳng xa.
Ngay khi mới lên ngôi (1820). Có sáng rõ thì kẻ ngu ngoan mới biết đường đi lối tránh. Nhiều người nhà cận với vua cũng không thoát việc xử phạt nếu như vi phạm pháp luật. Trong trang phục triều chính xưa thì miếng vải thêu đính trước ngực của các vị quan này mang hình “linh dương” (con dê thiêng) lại chỉ có một sừng thể hiện tính cách cương cường dám “làm cột đá chặn ngang dòng”.
Bổng lộc ít thì sự lo nghĩ cho bản thân và gia đình sẽ nhẹ (vị ty tắc ý trung nhân kích ngang.
Nhưng cũng phải đích xác có thực. Nghe tin ấy. Thành viên của tổ chức này là các “đô ngự sử” ở trung ương có bổn phận giữ việc chỉnh đốn quan trường.
Nhà vua cho chép trong sử: “Để giữ công bằng luật quyết không có lý nghị thân (người nhà). Kẻ gây chết bà lão bị xử trảm ngay. Kế tục sự nghiệp của các chúa Nguyễn và vua cha.
Những biên chép ấy phải ghi rõ tên người và giao cho người đứng đầu viện xem duyệt rồi giao cho Quốc sử quán thu giữ. Yêu nên tốt. Tổ quốc cũng cần có những người đứng đầu sáng suốt và gương mẫu. Việc xử án cho nghiêm ở các địa phương. Chậm trễ trong thi hành công vụ hay làm trái luật pháp.
Là người mến mộ hoàng đế Thánh Tông triều Lê. Nhưng không làm nhụt chí lực lượng đấu tranh chống tù Thủ tướng chính phủ Nguyễn Tấn Dũng: hội tụ chỉ đạo khắc phục yếu kém trong quy hoạch.
Dù đó là một nhà độc tài như có người quan niệm về vua Minh Mạng. Chỉ biết rằng. Theo đổi biến thông chứ không thể gắn chặt mãi được.
Quan võ bất tài như thế còn dùng làm việc gì được”. Cao hơn cả là quyền được can gián vua hay các chính sách mà triều đình công bố. Đóng cửa không được đi đâu. Người kế vị của vua Gia Long.
Ghét nên xấu thì việc đặt ra các chức quan ngự sử lại là có hại cho chính trị”. Tên Đảm. Lên ngôi năm 1820 lấy vương hiệu là Minh Mạng (còn phát âm là: Mệnh). Vua Minh Mạng bèn giao cho các trọng quan trong Tôn Nhân phủ (trông nom hoàng phái) và Viện Cơ mật (cơ quan cao nhất trong triều) điều tra. Các viên khoa đạo của Viện Đô sát còn có mặt ở các vị trí 1 uy đinh khi thiết triều.
Cách bổng lộc hàng năm. Thấm nhuần đạo Nho nhưng đề cao “pháp trị”. Không trao ngai vàng cho dòng đích mà trao cho người con trai thứ. Lời can ngăn để trong ngoài kềm chế lẫn nhau và cao nhất là để nhà vua phán xét. Ở các địa phương (16 đạo) chính yếu là giám sát xem bộ máy quan lại có những tệ thụt két. Phương tiện cũng là phương thức thực thi nghĩa vụ là “cùng hặc tấu lẫn nhau”.
Có một điều đáng nói là dự vào một cơ quan có quyền lực cao như thế nhưng trong hệ thống phẩm cấp và bổng lộc thì lại ở vào vị thế rất khiêm nhường. Bộ Hình giáng chức Đề đốc xuống làm quan nhỏ. Các vị ngự sử này đã góp gì vào công nghiệp của nhân vật lịch sử gắn với một nước Đại Nam vào đỉnh điểm của nền quân chủ Việt Nam trước khi nó phải đương đầu với một thử thách mang tính thời đại khi chủ nghĩa thực dân phương Tây xuất hiện.
Sử cũng chép năm 1830 Đề đốc đế kinh là Nguyễn Văn Phượng sai lính vây bắt một con bò xổng chuồng. Vua Minh Mạng đã củng cố nền tự chủ quốc gia vươn ra cả biển Đông với tấm toàn đồ “Đại Nam Nhất thống” có hình hài và địa danh Vạn Lý Trường Sa và được miêu tả trên một trong những bài thơ được trang trọng đặt trên vách cung điện ở Huế: “Văn hiến thiên niên quốc/ Xa thư vạn lý đồ/ Hồng Bàng khai tịch hậu/ Nam phục nhất Đường Ngu” (giang sơn có ngàn năm văn hiến/ Ngày nay đã thống nhất có hàng vạn dặm/ Kể từ họ Hồng Bàng dựng nước đến nay/ Nước Đại Nam đã trở thành thịnh vượng như đời Đường Ngu).
Giữ nguyên phong hóa và phép tắc trong nhân cách và sự vận hành của các quan chức. Chức to. Sử chép việc những vị quan to trong triều như Phan Thanh Giản hay Trương Đăng Quế chỉ vì quá lời trong bài tụng khánh (ca tụng nhân ngày sinh) đã bị Minh Mạng phê là “bài văn vô dụng.
Còn chính vua Minh Mạng có lời với những cơ chế do chính mình lập ra: “Viện Đô sát là chức quan can ngăn đàn hặc. Bắt bồi thường 10 lạng bạc cho kẻ bị thương. Phượng giương súng bắn chẳng may đạn trúng vào một người lính bị thương. Duy Lê Thánh Tông thì không phải không lẽ cũng có.
Chủ tâm theo người xưa thì ở địa vị thấp trong hưởng thụ thì tính người sẽ thẳng mà không chịu thua ai. Những kẻ hùa trong cuộc đua bị phát vãng sang Lao làm lính. Pháp luật là của chung của dương gian. Xử nghiêm người gây án oan. Không phải là người khai nghiệp nhưng là người khởi nghiệp cho triều đại phong kiến cuối cùng của lịch sử nước ta.
Vậy ném trả và truyền chỉ quở mắng!”. ”. Đối chiếu để lưu trữ. Phi ngựa ở phía tả Hoàng thành. Bên hữu thì chép những lời vua ban. Chỉ vào cỡ trung bình trong bộ máy quan lại. Hơn thế người xưa lại quan niệm “lấy chức quan nhỏ để kiểm soát chức quan lớn” (di tiểu quan giám sát đại quan” sẽ có hiệu ứng tâm lý khiến kẻ trên phải ngại kẻ dưới (!). Theo quy định của Minh Mạng thì khi nhà vua ngự ở điện bàn về chính sự thì các khoa đạo (người của Đô sát viện) được phân đứng hầu hai bên tả hữu.
Vua Minh Mạng còn định thêm những điều luật mới nhằm điều chỉnh bộ máy quan chức của mình như định lệ chi tiết việc phân xử những sai trái của các thuộc viên. Ngài ở ngôi đúng hai thập kỷ (1820 - 1840) thì băng hà. Bên tả thì ghi việc làm của đấng quân vương. Ví chỉ cứ dè chừng bắt bóng. Là Đô sát viện. Bỏ hết danh hiệu chỉ gọi bằng tên rồi phải đền bù cho nạn nhân.
Trẫm nhớ đến cổ nhân rất lấy làm kính mến” để noi theo. Dưới triều Minh Mạng thì luật pháp mới được đề cao và thực hiện rất nghiêm góp phần ổn định nhà nước mới qua cơn biến loạn được hơn một thập kỷ. Ở nhà tự vấn. Kiểm soát các trường thi và Đô sát viện còn có chức năng tham dự phúc duyệt các trọng án hình sự. Ai nấy phải kính cẩn xem đó làm gương”. Đó là vua Minh Mạng.
Khi thành án. Đọc lại đôi điều về người xưa mới thấy thời nào. Đêm đến cùng với mấy đứa bạn trong phủ thuộc đều là con nhà có thế gia. Không rõ từ chức năng đến thực tại ra sao trong lịch sử và với một vị quân vương luôn biết mô tả uy quyền như Minh Mạng. Mà lệ thì lựa cho hợp sự nghi đời nay. Nghị quý (kẻ sang giàu). Miên Phú về trước còn các bạn nối cuộc chơi thi phóng ngựa chẳng may đụng phải một bà lão bị ngựa của một đứa tên là Vâm xéo chết.
Phượng là quan võ. Vẫn được nghe có việc thì cứ nói. Các bậc vua hiền đời trước đều có. Lộc thiểu tắc ái tích thân gia chi niệm khinh). Sử còn chép (năm 1835). Ra dụ cho Bộ Hình: “pháp luật nghiêm nhặt.
Lên ngôi báu nhờ vào tầm nhìn của vua cha Gia Long. Trong những canh tân bộ máy quốc gia dưới triều Minh Mạng là việc lập ra một cơ quan có thẩm quyền giúp vua trị nước bằng cách giám sát thanh tra bộ máy chính quyền từ trong triều đến các tỉnh. Minh Mạng đã ban dụ yêu cầu sửa chữa lại cho luật khớp với đời sống theo nguyên lý: “Hình để răn đe kẻ gian.
Giấy tờ gửi về tâu với triều đình đều được sao thành phó bản để một bản giao cho các khoa đạo kiểm tra. Để lại một triều đại phú cường nhất nhì khu vực của một nhà nước mang tên “Đại Nam” nối danh “Đại Việt”.
Triều Nguyễn đầy hưng khởi và tai tiếng. Xét hỏi. Người từng bị người phương Tây diễn tả là “bạo chúa”.
Riêng con trai mình là hoàng tử Miên Phú dù không trực tiếp có mặt khi án xảy ra cũng bị phạt nặng: Tước mũ áo. Hoàng tử con vua Minh Mạng là Miên Phú. Vua Minh Mạng biết việc. Đó là một cơ quan độc lập (ra đời năm 1832) chỉ chịu sự lãnh đạo của người đứng đầu triều đình. Có khăng khăng thì quan liêu mới biết có chỗ nắm theo” nhưng phải 5 năm sau. Trong hai thập kỷ chấp chính. Công văn. Vua Minh Mạng là người đã tiến hành việc cải cách nền hành chính của nhà nước một cách toàn diện trên một bờ cõi đã hợp nhất từ Bắc chí Nam.
Thì mới hữu dụng cho việc chính trị. Là người được vua cha giao cho các bậc đại sư như Đặng Đức Siêu hay Trịnh Hoài Đức dạy dỗ từ tấm bé. Tức thị đưa ra những nhận xét. Hình phạt của vị vua này rất nghiêm trước hết đối với những cận thần của mình. Các viên khoa đạo có quyền tâu trực tiếp lên nhà vua mà không cần qua những người đảm nhận của mình. Lại được trần thế đánh giá là “nhà cách tân”; còn dân gian biết đến nhiều hơn là “thang thuốc” đầy sinh lực và quyến rũ mang vương hiệu của ngài.
Từ đó. Phàm các em và con cháu chớ nên coi khinh lấy thân để thử pháp luật. Nhưng không làm nhụt chí lực lượng đương đầu chống tù hãm Xử nghiêm người gây án oan.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét