Theo những người cao niên ở trong làng lụa Vạn Phúc kể lại, nghe truyền tụng từ thời vua Lê, cả nước gần như chỉ có làng Vạn Phúc – Hà Đông là nơi dệt được những sản phẩm gấm
Chưa hết, đối với kỹ thuật làm ra sản phẩm gấm cổ mà tổ tông anh làm ra, anh cũng đang rất muốn người cha truyền lại kỹ thuật cũng như chuẩn bị công tác khôi phục lại một nghề làm gấm cổ và duy nhất. Thiết tưởng cùng với những dự án phát triển và bảo vệ thương hiệu làng lụa Vạn Phúc hướng đến kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, chính quyền địa phương nhất là UBND TP Hà Nội nên quan tâm nhiều hơn đến việc khôi phục nhất là với nghề dệt gấm cổ như của gia đình truyền thống của cụ Đỗ Văn Thiện.
Tương truyền lúc đó ở làng Vạn Phúc có một người thợ dệt tài tình tên Đỗ Văn Sửu vào dịp vua Tự Đức làm mừng thọ 50 tuổi, người nghệ nhân đã tự tay làm một bức trướng dâng vua với dòng chữ thêu 4 chữ “Hoàng vương thọ khảo” được vua rất ưng và ngợi khen. Sau đó ông Sửu được vua tín nhiệm và dệt thêm những sản phẩm tấm khăn trải bàn, che võng và những vật dụng khác. Những chứng tích còn lại của nghề dệt gấm cổ của gia đình trên được gia đình ông Thiện cung tiến ra đình cổ Vạn Phúc trưng bày nhưng do quá trình bảo quản còn hạn chế, qua nhiều năm đã cũ và một phần bị rách, ông sợ bị mất nên xin Đình cất giữ cẩn thận trong hộp gỗ đặt trọng thể trên bàn thờ tổ của dòng tộc.
Nhớ về thời dệt gấm xưa. Theo ông, tấm gấm to còn lại có niên đại khoảng gần 100 năm, dài khoảng 80 cm, rộng 55 cm, thuộc dòng gấm ngũ thể, với các họa tiết hoa văn chỉ dùng cho xã hội quan tiền lúc đó như: Lư hương, chữ thọ, rồng mây có màu lam tím chủ đạo phối hợp với màu họa tiết đối xứng màu và khung chỉ bên ngoài màu vàng, một tấm gấm nhỏ hơn rộng và dài chừng 30 cm mang màu vàng chủ đạo và cũng với họa tiết chữ thọ nổi và chìm đan xen, đối xứng với họa tiết rồng mây.
Theo ông Nguyễn Hữu Chỉnh - chủ toạ hiệp hội làng nghề Vạn Phúc, thì anh Đỗ Văn Hiển con trai của ông Đỗ Văn Thiện đang là yếu tố số một trong sự phát triển kinh tế tại làng nghề Vạn Phúc, đồng thời cũng là người có nhiều đóng góp cho làng nghề.
Tiếp nối truyền thống. Đến nay ông Đỗ Văn Thiện, chính là hậu duệ của cụ Đỗ Văn Sửu nhớ lại thời ông nội mình cũng đã làm ra những tấm gấm và đuôi mũ của quan cũng bằng chất liệu và họa tiết rất độc đáo.
Cộng thêm với khung dệt phải được làm bằng tre già, khi dệt phải cần đến hai người, một ngưòi ở trên cao kéo hoa còn một người ở dưới đưa thoi.
Với dự đoán là vật dùng phủ trên các loại tráp đựng đồ trang sức hoặc vật dụng trang trí khác và một phần còn lại của đuôi mũ hoặc đai của các vị quan.
Lụa sinh sản theo công nghệ hiện đại Không dừng lại ở đó, năm 2006 anh Hiển đã kết hợp cùng với Viện kinh tế kỹ thuật dệt may Việt Nam làm ra máy đục bìa cat tông tự động để tùng tiệm tối đa thời gian sản xuất lụa cũng như thay thế dần sức người. Thực tại, với ý chí và máu nóng, anh là người trước tiên sáng tạo ra công nghệ corel Draw giảm công đoạn thiết kế mẫu lụa bằng tay mất thời gian đến hàng tháng bằng công nghệ thiết kế trên máy tính chỉ mất 3-5 ngày
Nhiệt huyết và đau đáu một tinh thần gìn giữ vốn nghề cổ không kém người cha, anh Đỗ Văn Hiển đang tiếp bước truyền thống của gia đình làm nên những sản phẩm lụa làm rạng danh cho gia đình và dòng họ. Mặc dầu không còn khỏe mạnh nhưng ông Thiện vẫn rất say sưa và kiêu hãnh khi kể chuyện về tấm gấm trên.
Tuy nhiên, sau khi sáng tạo thành công viện thí nghiệm đã để gia đình anh dùng thử một năm rồi lấy lại. Theo NHN. Đến khoảng thời gian năm 1912, con trai cụ Sửu là cụ Đỗ Văn Ái đã mày mò nghiên cứu và tìm tòi, khôi phục lại nghề dệt gấm duy nhất của cha, nhưng do biến động lịch sử nghề gấm nói trên cũng bị mai một dần và không có người đeo đuổi.
Từ thời vua Tự Đức cũng là lúc khởi nguồn nghề dệt gấm ở đây. Cả ngày có khi chỉ làm ra được một vài tấc, nhưng sản phẩm ra lò rất tinh xảo và bền chắc. Đến nay, khi ở cái tuổi “gần đất xa trời” sức khỏe cũng không còn sáng suốt tuy nhiên ông Thiện vẫn đau đáu về nghề dệt gấm cổ và mong muốn khôi phục lại.
Tuy nhiên cả hai dự kiến của người nghệ nhân tài giỏi vẫn đang dừng tại chỗ vì lý do kinh phí cần tới vài trăm triệu cho một dự định, hơn nữa đối với dự kiến khôi phục nghề dệt gấm cổ lại không có giá trị về kinh tế trong thời hiện đại mà chỉ mang nhiều giá trị về văn hóa và truyền thống.
Bởi vậy màu rất bền và chứng cứ tấm gấm còn lại sau gần 100 năm chất màu vẫn lì, xỉn xuống một ít, chứ chất màu thì không phai, không thay đổi. Tuy nhiên, những sản phẩm và bí quyết nghề của nghệ nhân Đỗ Văn Sửu cũng theo ông khuất sớm. Cho đến nay, anh Hiển đã làm ra được trên 200 mẫu lụa phục vụ sản xuất cho bà con tại làng nghề, mà theo các cụ cao niên cùng với một số lượng mẫu như vậy nếu làm thủ công thì cả đời người thợ chắc cũng không làm hết, chưa kể việc áp dụng “số hóa” vào làm mẫu, độ chính xác ở chừng độ gần như tuyệt đối.
Cũng theo ông Thiện nhớ lại để làm ra được những sản phẩm gấm tinh xảo như trên, các cụ phải trải qua rất nhiều công đoạn từ chọn tơ, ngâm tơ cho đến nhuộm trước khi dệt bằng thuốc riêng của nước Pháp chứ không giống như cách làm ngược lại của những sản phẩm dệt đương đại.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét